پودمان سوم | انواع کلاسهای دارایی
۳-۴ داراییهای اهرمی
بزرگنمایی سود و زیان؛ شمشیری دو لبه
داراییها و ابزارهای اهرمی به سرمایهگذار اجازه میدهند با مبلغی کمتر از ارزش واقعی معامله، موقعیتی بزرگتر اتخاذ کند. «اهرم» (Leverage) به معنای استفاده از سرمایه قرضگرفتهشده یا ابزارهای مالی برای افزایش قدرت معامله است. این ابزارها میتوانند سود را چند برابر کنند، اما به همان نسبت زیان را نیز بزرگ مینمایند.
مفهوم اهرم
تصور کنید با ۱۰ واحد سرمایه، موقعیتی به ارزش ۱۰۰ واحد باز میکنید؛ این یعنی اهرم ۱۰ برابر. اگر بازار ۱۰٪ به نفع شما حرکت کند، سرمایهتان دو برابر میشود؛ اما اگر ۱۰٪ خلاف جهت شما حرکت کند، کل سرمایهتان از بین میرود. این همان ماهیت دولبه اهرم است.
|
اهرم سود و زیان را به یک نسبت بزرگ میکند. هرچه اهرم بالاتر باشد، فاصله تا «صفر شدن سرمایه» کوتاهتر است. |
ابزارهای رایج اهرمی
- قراردادهای آتی (Futures): توافق برای خرید یا فروش یک دارایی در آینده با قیمت مشخص؛ پرکاربرد در کالا، ارز و شاخص.
- اختیار معامله (Options): حق (و نه الزام) خرید یا فروش دارایی با قیمت معین تا تاریخ مشخص.
- قراردادهای مابهالتفاوت (CFD): معامله بر اساس تغییر قیمت دارایی بدون مالکیت واقعی آن.
- معاملات مارجین: استقراض از کارگزار برای افزایش حجم معامله.
کاربردهای مشروع ابزارهای اهرمی
ابزارهای اهرمی همیشه برای سفتهبازی نیستند؛ بسیاری از فعالان اقتصادی از آنها برای «پوشش ریسک» (Hedging) استفاده میکنند. برای مثال، یک تولیدکننده میتواند با قرارداد آتی، قیمت مواد اولیه آینده خود را تثبیت کند و از نوسان قیمت در امان بماند. بنابراین این ابزارها در دست حرفهای، وسیله مدیریت ریسکاند و در دست ناآگاه، منبع ریسک.
ریسکهای جدی
- ریسک از دست دادن کل سرمایه: حرکت کوچک بازار خلاف موقعیت، میتواند کل سرمایه را نابود کند.
- کال مارجین: درخواست کارگزار برای افزایش وجه تضمین؛ در غیر این صورت موقعیت بهاجبار بسته میشود.
- فشار روانی: نوسانات شدید و سریع، تصمیمگیری منطقی را دشوار میکند.
جمعبندی
داراییهای اهرمی برای سرمایهگذاران باتجربه و آگاه به مدیریت ریسک مناسباند، نه برای مبتدیان. قدرت بزرگنمایی این ابزارها هم میتواند فرصتساز باشد و هم ویرانکننده. استفاده از آنها بدون درک کامل سازوکار و بدون تعیین حد ضرر، یکی از رایجترین دلایل زیانهای سنگین در بازارهای مالی است.
منابع
Hull, J. C. (2022). Options, Futures, and Other Derivatives. 11th ed. Pearson.
CFA Institute. (2023). Derivatives.
Bodie, Z., Kane, A., & Marcus, A. J. (2021). Investments. 12th ed. McGraw-Hill.
دیدگاهها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.
دیدگاه خود را با ما به اشتراک بگذارید