دنیای کریپتو و داراییهای دیجیتال | پودمان دوم: اکوسیستم داراییها
۲-۲ استیبلکوینها
پلی میان دنیای پرنوسان کریپتو و ارزهای باثبات
یکی از بزرگترین انتقادها به رمزارزهایی مانند بیتکوین، نوسان شدید قیمت آنهاست. «استیبلکوینها» (Stablecoins) برای حل همین مشکل پدید آمدند: رمزارزهایی که میکوشند ارزش خود را در سطحی ثابت (تقریباً همیشه معادل یک دلار آمریکا) نگه دارند. این ویژگی، آنها را به ابزاری کلیدی برای معامله، نقلوانتقال و حفظ ارزش در اکوسیستم کریپتو تبدیل کرده است.
سه نوع اصلی استیبلکوین
۱. با پشتوانه ارز فیات
رایجترین نوع است. در این مدل، صادرکننده به ازای هر توکن، معادل یک دلار (یا دارایی نقدشوندهای مانند اوراق خزانه کوتاهمدت) در حساب نگه میدارد. نمونههای شاخص آن تتر (USDT) و یواسدیسی (USDC) هستند. این دسته بزرگترین بخش بازار را تشکیل میدهد و معمولاً پایینترین ریسک را در شرایط عادی دارد، اما به نگهداری امانی در بانک و تداوم نظارتی وابسته است.
۲. با پشتوانه رمزارز
این نوع، به جای فیات، با رمزارزهای دیگر پشتیبانی میشود و معمولاً «بیشوثیقهگذاریشده» است؛ یعنی برای پوشش نوسان دارایی پشتوانه، ارزش وثیقه بیشتر از ارزش توکن صادرشده است. نمونه شاخص آن DAI است که با اتریوم و سایر رمزارزها در قراردادهای هوشمند پشتیبانی میشود.
۳. الگوریتمی
این نوع، هیچ وثیقه سنتی ندارد و میکوشد ارزش خود را تنها با الگوریتمهایی که عرضه توکن را تنظیم میکنند، ثابت نگه دارد. این دسته، پرریسکترین نوع است.
درس عبرت: فروپاشی ترا (UST)
در می ۲۰۲۲، استیبلکوین الگوریتمی «ترا-یواسدی» (UST) که با توکن خواهرش «لونا» (LUNA) ارزش خود را حفظ میکرد، دچار فروپاشی شد. وقتی اعتماد به این سازوکار شکست، عرضه لونا در یک بازار نزولی بهشدت افزایش یافت و هر دو دارایی سقوط کردند. UST که زمانی چهارمین استیبلکوین بزرگ با ارزش بازار حدود ۱۸ میلیارد دلار بود، به زیر ۰.۳۰ دلار سقوط کرد و هرگز بازنگشت. طبق شکایت کمیسیون معاملات آتی کالای آمریکا (CFTC) علیه ترافورم لبز، مجموع زیان UST و لونا به حدود ۴۵ میلیارد دلار رسید.
|
درس کلیدی: تا امروز، هیچ استیبلکوین صرفاً الگوریتمی و بدون وثیقه نتوانسته است در یک بحران واقعی، ارزش خود را حفظ کند. پشتوانه واقعی، اهمیت تعیینکنندهای دارد. |
ریسکها حتی در انواع باثباتتر
حتی استیبلکوینهای با پشتوانه فیات نیز کاملاً بدون ریسک نیستند. برای مثال، در مارس ۲۰۲۳، با ورشکستگی بانک سیلیکونولی (SVB) که بخشی از ذخایر USDC در آن نگهداری میشد، این استیبلکوین موقتاً ارزش خود را از دست داد، هرچند ظرف مدت کوتاهی بازگشت. این نشان میدهد که استیبلکوینهای فیات به سلامت نهادهای مالی سنتی نیز وابستهاند.
جمعبندی
استیبلکوینها نقش پل میان دنیای کریپتو و ارزهای باثبات را ایفا میکنند و در معامله و نقلوانتقال کاربرد گستردهای دارند. اما همانطور که فروپاشی ترا نشان داد، نوع پشتوانه و سازوکار حفظ ارزش، تفاوت تعیینکنندهای در ریسک آنها ایجاد میکند. سرمایهگذار آگاه باید پیش از اعتماد به هر استیبلکوین، شفافیت ذخایر و مدل پشتوانه آن را بررسی کند.
منابع
Chainalysis (2022). The Trades That Triggered UST's Collapse.
Corporate Finance Institute (2022). What Happened to Terra.
Richmond Fed (2022). Why Stablecoins Fail: An Economist's Post-Mortem on Terra (EB 22-24).
J.P. Morgan Private Bank (2025). Demystifying Stablecoins.
Frontiers in Blockchain (2026). Stablecoins: financial risks, vulnerabilities — a systematic review.
دیدگاهها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.
دیدگاه خود را با ما به اشتراک بگذارید