باجگیری در کودکان یعنی وضعیتی که در آن یک کودک دیگران را مجبور میکند که در برابر کاری اشتباه به او پاداش بدهند. بر طبق این تعریف پاداش اختیاری والدین به فرزندشان در برابر کاری سودمند را نمیتوان به عنوان رشوه دادن و باجگیری در نظر گرفت. مجبور کردن دیگران به دادن پاداش، عدم تحمل ناکامی، نبود خویشتنداری و عدم توانایی در به تعویق انداختن خواستهها از جمله ویژگیهای اصلی باجگیری است. اما این را نباید از نظر دور داشت که والدینی که از صبر کافی برای برخورد با کودکان برخوردار نیستند و برای ساکت کردن و یا پایان دادن به قشقرق درآوردن کودک به او رشوه میدهند؛ معمولا فرزندانی تربیت میکنند که از صبوری لازم برای به تعویق انداختن خواستههایشان برخوردار نیستند و یاد نمیگیرند تا برای به دست آوردن اهدافشان تلاش و صبر کنند.
برای پیشگیری از تبدیل فرزندانمان به کودکانی باجگیر باید تلاش کرد تا کودکان یاد بگیرند تا برای رسیدن به آنچه که میخواهند صبر کنند و نمیتوانند در همان لحظهای که چیزی را میخواهند به آن برسند. برای رسیدن به این هدف والدین باید اقدامات زیر را انجام دهند:
- از ارائه پاداش در زمان قشقرق راه انداختن و رفتارهای پرخاشگرانه پرهیز کنید زیرا با این کار شما به جای تقویت یک کار سودمند، در واقع در حال تقویت کردن یک رفتار پرخاشگرانه هستید و با این کار کودک یاد میگیرد هر موقع پاداش خواست باید از خود یک رفتار پرخاشگرانه نشان بدهد.
- بهتر است تا جای ممکن از دادن پاداشهای مادی خودداری کنید و به ارائه پاداشهای غیرمادی مبادرت ورزید زیرا با این کار از انگیزههای درونی کودکان برای انجام یک کار کاسته میشود و کودکان بیشتر یک کار را به جای این که از روی علاقه انجام دهند بیشتر به خاطر ارزش مادی آن فعالیت را انجام خواهند داد. برای مثال به جای اینکه به فرزندتان بگویید: «اگر معدلت بالا شود پول تو جیبی بیشتری بهت میدم»؛ هر بار که فرزندتان نمره خوبی گرفت از تواناییهایش تعریف و تمجید کنید.
- به جای ارائه پاداش به خاطر انجام وظیفه بر نقش حمایتیتان تاکید کنید و با این کار نشان دهید که حاضر هستید تا حد امکان به فرزندتان در رسیدن به اهدافش یاری رسانید و وسایل لازم برای رسیدن به اهدافش را در حد توانایی خودتان برایش تامین کنید. مثلاً به جای این که بگویید «اگر کامپیوتر یاد بگیری برات دوچرخه میخرم» بگویید «اگر در زمینه گرافیک یا کامپیوتر علاقه و تلاش قابل توجهی نشون بدی، کامپیوتر بهتری برات میخرم تا بتونی کارهای کامپیوتری سطح بالاتری انجام بدی.»
- پاداشهای والدین نباید فورا بعد از یک رخداد مثبت و یا به محض دریافت خواستهای از طرف کودک استجابت شود زیرا با این کار توانایی صبوری و خویشتنداری کودکان پروش نمییابد. برای مثال اگر فرزندتان گفت: «من یک کامیونِ اسباببازی میخواهم» بگویید: «باید برنامه کاریام رو ببینم بعد بهت میگم. بعد از گذشت مدت زمانی به او بگویید این هفته چون سرم خیلی شلوغه نمیتونیم برای خرید به اسباببازی فروشی بریم ولی دوشنبه هفته بعد سرم خلوته و میتونیم به مغازه اسباب بازی فروشی بریم و کامیون رو بخریم.»
نویسنده: حمید طاهری شماره نظام روانشناسی 7218
دیدگاهها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.
دیدگاه خود را با ما به اشتراک بگذارید